همه چیز درباره اوراق سلف موازی استاندارد سکه بانک مرکزی
بانک مرکزی به منظور تعادل در عرضه و تقاضای بازار طلا، اوراق سلف موازی استاندارد سکه طلا در بورس منتشر کرد. طبق اطلاعیه بورس کالا این اوراق روز چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ به صورت عرضه اولیه در بورس عرضه شد و معاملات ثانویه آن نیز از روز شنبه ۲۱ شهریور انجام میشود. در این مقاله با اوراق سلف سکه بانک مرکزی آشنا خواهید شد.
اوراق سلف موازی استاندارد سکه بانک مرکزی چیست؟
در بازار سرمایه، ابزارهای متنوعی برای سرمایه گذاری در طلا وجود دارد که صندوقهای طلا، از جمله صندوق طلای جام فارابی، یکی از روشهای مرسوم و کارآمد برای سرمایهگذاری غیرمستقیم در این بازار به شمار میروند.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نیز پس از سالها، بار دیگر قصد دارد از ظرفیت بازار سرمایه و بورس کالا برای مدیریت بازار طلا استفاده کند. این بانک طی سالهای اخیر عرضه سکه و شمش طلا را از طریق مرکز مبادله ایران دنبال میکرد، اما اکنون پس از نزدیک به چهار سال، عرضه سکه طلا توسط بانک مرکزی بار دیگر از مسیر بورس کالا انجام خواهد شد.
اوراق سلف استاندارد بانک مرکزی، یک ابزار مالی مبتنی بر قرارداد سلف موازی استاندارد است که به سرمایهگذاران امکان میدهد بدون خرید و نگهداری مستقیم سکه فیزیکی، در ارزش آن سرمایهگذاری کنند. در این قرارداد، سرمایهگذار در زمان انتشار اوراق، وجه مورد نیاز را پرداخت کرده و در مقابل، اوراقی دریافت میکند که نشاندهنده تعهد عرضهکننده نسبت به دارایی پایه (سکه تمام بهار آزادی) در سررسید مشخص است.
به بیان ساده، این اوراق نوعی پیشخرید استاندارد شده سکه در بورس کالا محسوب میشود؛ با این تفاوت که سرمایهگذار به جای دریافت فوری سکه و مواجهه با چالشهایی مانند نگهداری و امنیت، یک اوراق بهادار قابل معامله در اختیار دارد که ارزش آن تحت تأثیر قیمت سکه قرار میگیرد و میتواند آن را پیش از سررسید در بازار ثانویه به فروش برساند.
مشخصات اوراق سلف موازی استاندارد سکه بانک مرکزی
اوراق سلف موازی استاندارد تمام سکه بانک مرکزی با هدف فراهم کردن امکان سرمایهگذاری در بازار طلا از طریق بازار سرمایه منتشر میشود. این اوراق دارای دارایی پایه یک قطعه سکه تمام بهار آزادی بوده و توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در بورس کالای ایران عرضه میشود. دوره سررسید این اوراق ۳ ماهه است و سرمایهگذاران میتوانند علاوه بر نگهداری تا سررسید و استفاده از شرایط تسویه، پیش از سررسید نیز اوراق خود را در بازار ثانویه معامله کنند. در مرحله نخست، ۱۰۰ هزار قطعه سکه عرضه خواهد شد و حداقل خرید برای سرمایهگذاران یک قطعه سکه و سقف خرید روزانه پنج قطعه تعیین شده است. این ابزار با ایجاد امکان سرمایهگذاری در طلا بدون نیاز به نگهداری فیزیکی سکه، به توسعه ابزارهای مالی بازار طلا و هدایت معاملات به بستر رسمی بازار سرمایه کمک میکند. کلیه مشخصات این اوراق به شرح جدول زیر است:
| مشخصه | جزئیات |
| نوع ابزار | اوراق سلف موازی استاندارد تمام سکه |
| دارایی پایه | یک قطعه سکه تمام بهار آزادی |
| عرضهکننده | بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران |
| کارگزار عرضه | کارگزاری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران |
| حجم عرضه اولیه | ۱۰۰ هزار قطعه سکه تمام بهار آزادی |
| تاریخ عرضه اولیه | ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ |
| تاریخ شروع معاملات ثانویه | ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ |
| سررسید اوراق | ۳ ماه پس از تاریخ عرضه اولیه |
| حداقل سفارش خرید | یک قطعه سکه |
| سقف خرید روزانه | ۵ قطعه سکه برای هر کد معاملاتی |
| ضامن نقدشوندگی | بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران |
همچنین برای این اوراق حداقل بازدهی ۷ درصدی در دوره سهماهه در نظر گرفته شده است؛ به این معنا که دارنده اوراق در سررسید، در صورت استفاده از اختیار فروش پیشبینیشده، میتواند از حداقل بازدهی معادل ۷ درصد نسبت به قیمت مبنای عرضه اولیه بهرهمند شود.
البته این بازدهی به معنای سود ماهانه یا سالانه نیست و سرمایهگذار میتواند با استفاده از اختیار فروش موجود در قرارداد این اوراق، از بازدهی ۷ درصدی بهرهمند شود. به عبارت دیگر، اگر قیمت اوراق از قیمتی که در روز عرضه کشف شده است، پایینتر برود خریدار میتواند اختیار فروش با بازدهی ۷ درصد را اعمال کند.
نحوه خرید اوراق سلف موازی استاندارد سکه بانک مرکزی در بورس
سرمایهگذاران برای مشارکت در این عرضه باید دارای کد بورسی سهامداری باشند. متقاضیان میتوانند در زمان عرضه اولیه، از طریق کارگزاری خود نسبت به ثبت سفارش خرید اوراق با نماد «عسکه ۲» اقدام کنند. همچنین پس از آغاز معاملات ثانویه، این اوراق مانند سایر ابزارهای قابل معامله در بورس کالا، امکان خرید و فروش خواهد داشت. مطابق تصویر زیر میتوانید نماد «عسکه ۲» را در سامانه معاملاتی جستجو کنید:
مشتریان کارگزاری فارابی میتوانند برای ثبت سفارش و انجام معاملات این اوراق، از طریق سامانههای معاملاتی فارابیکسو و نکست اقدام کنند.
لازم به ذکر است در روز عرضه اولیه اوراق سلف موازی استاندارد سکه بانک مرکزی، دامنه نوسان قیمت ۵ درصد مثبت و منفی تعیین شده است. پس از آغاز معاملات ثانویه، دامنه نوسان این اوراق به ۱۰ درصد مثبت و منفی افزایش خواهد یافت تا امکان معامله و کشف قیمت در بازار ثانویه فراهم شود.
نحوه تحویل سکه در سررسید اوراق سلف موازی استاندارد سکه بانک مرکزی
در سررسید اوراق سلف موازی استاندارد سکه بانک مرکزی، دارندگان اوراق میتوانند مطابق شرایط قرارداد نسبت به تسویه نهایی و دریافت سکه فیزیکی اقدام کنند. فرآیند تحویل سکه برای سرمایهگذارانی که تمایل به دریافت دارایی پایه دارند، از طریق شعب اعلامی بانک ملی ایران و مطابق ضوابط تعیینشده در مشخصات قرارداد سلف انجام خواهد شد.
همچنین سرمایهگذار میتواند در صورت تمایل، به جای دریافت فیزیکی سکه، از سایر روشهای تسویه پیشبینیشده در قرارداد، از جمله سازوکار اختیار فروش، استفاده کند. بنابراین این اوراق علاوه بر امکان سرمایهگذاری در ارزش سکه بدون نیاز به نگهداری فیزیکی، در سررسید امکان دریافت سکه تمام بهار آزادی را نیز برای دارندگان آن فراهم میکند.
صندوق طلای جام فارابی یا اوراق سلف سکه بانک مرکزی؛ کدام مناسبتر است؟
اگر هدف شما سرمایهگذاری بلندمدت در طلا، خرید تدریجی، نقدشوندگی بالا و عدم درگیری با فرآیند تحویل فیزیکی است، صندوق طلای جام فارابی گزینه مناسبتری محسوب میشود. سرمایهگذار در این صندوق میتواند بدون محدودیت زمانی، واحدهای صندوق را خریداری و هر زمان که بخواهد در بورس معامله کند.
در مقابل، اوراق سلف سکه بانک مرکزی برای افرادی مناسبتر است که قصد دارند در یک بازه زمانی مشخص (مانند دوره سهماهه) روی ارزش سکه سرمایهگذاری کنند و علاوه بر امکان بهرهمندی از رشد قیمت سکه، از سازوکار حداقل بازدهی اعلامشده نیز استفاده کنند.
به بیان ساده، جام فارابی ابزار مناسب سرمایهگذاری مستمر و بلندمدت در طلاست؛ اما اوراق سلف سکه بانک مرکزی ابزاری با دوره زمانی مشخص برای سرمایهگذاری روی یک دارایی مشخص یعنی سکه تمام بهار آزادی است. انتخاب بین این دو به هدف سرمایهگذار، مدت سرمایهگذاری و میزان نیاز او به انعطافپذیری بستگی دارد.
