سرمایهگذاری خارجی در اوراق بهادار (FPI) چیست؟
سرمایه گذاری خارجی یکی از مهمترین عوامل در توسعه مالی کشورها و در نتیجه رشد اقتصادی است که باعث افزایش اشتغال، بهرهوری، فرصتهای برابر و در نهایت رفاه ملتها میشود. بازارهای مالی نقش بسیار مهمی در جذب سرمایههای خارجی دارند و در این میان بازار سرمایه به علت ساختار مشارکتی که دارد از جذابیتهای ویژهای برای سرمایهگذاری خارجی برخوردار است. در این مقاله به بررسی مفهوم FPI یا سرمایه گذاری خارجی در اوراق بهادار خواهیم پرداخت.
سرمایه گذاری خارجی در اوراق بهادار یا FPI
سرمایهگذاری خارجی در اوراق بهادار یا Foreign Portfolio Investment که به اختصار FPI نامیده میشود، یکی از مهمترین ابزارهای مالی برای جذب منابع خارجی در کشورهای مختلف است. FPI بهطورکلی شامل سرمایهگذاری در اوراق بهادار کشورهای دیگر است که بهوسیله آن سرمایهگذاران میتوانند در بازارهای مالی خارجی از طریق خرید سهام و اوراق قرضه سرمایهگذاری کنند. این نوع سرمایهگذاری شامل خرید و فروش سهام، اوراق قرضه، و دیگر ابزارهای مالی در بازارهای خارجی است که به سرمایهگذاران خارجی این امکان را میدهد که بدون کنترل مستقیم بر شرکتها، از فرصتهای سودآوری بازارهای سرمایه کشورهای مختلف استفاده کنند.
تاثیر FPI بر کشورهای مقصد
زمانی که کشورهای خارجی در بازار سرمایه یک کشور سرمایهگذاری میکنند، بر رشد اقتصادی کشور مقصد تاثیر مثبت میگذارند. به طور کلی، ورود سرمایههای خارجی در اقتصاد یک کشور باعث تقویت زیرساختها، بهبود نقدینگی، عمق و شفافیت بازارهای مالی میشوند. با این وجود، سرمایه گذاری خارجی در اوراق بهادار میتواند باعث افزایش نوسانات بازار کشور مقصد شود. به عبارت دیگر، ورود و خروج سریع سرمایهها ممکن است منجر به نوسانات شدید در بازارهای مالی کشور مقصد شود.
مزایای FPI برای اقتصاد کشورها
سرمایه گذاری خارجی در اوراق بهادار (FPI) یکی از ابزارهای مهم در جهانیشدن بازارهای مالی است که به سرمایهگذاران این امکان را میدهد که با کمترین ریسک، از فرصتهای مختلف بازارهای مالی بهرهبرداری کنند. از جمله مهمترین مزایای FPI میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- دسترسی به بازارهای جدید
- تنوع در سبد سرمایهگذاری
- نقدینگی بالا
سرمایهگذاران FPI میتوانند به راحتی داراییهای خود را خرید و فروش کنند، بنابراین برخلاف سرمایهگذاریهای مستقیم، نیازی به نگهداری طولانیمدت ندارند و میتوانند در صورت نیاز به سرعت از بازار خارج شوند. با این وجود، FPI میتواند چالشهایی را نیز برای سرمایهگذار به همراه داشته باشد. به طور مثال، تغییرات در سیاستهای دولتی، نوسانات اقتصادی و حتی بحرانهای مالی میتواند بر بازده سرمایهگذاری تاثیر منفی بگذارد.
تفاوت FPI و FDI چیست؟
تفاوت سرمایهگذاری مستقیم خارجی (FDI) و سرمایهگذاری خارجی در اوراق بهادار (FPI) یکی از مباحث پایه و در عین حال بسیار مهم در اقتصاد بینالملل و تحلیل جریانهای سرمایه است. FDI به سرمایهگذاری گفته میشود که طی آن سرمایهگذار خارجی کنترل مؤثر و بلندمدت بر یک بنگاه اقتصادی در کشور میزبان به دست میآورد. مانند خرید شرکت یا سهام مدیریتی. در حالی که FPI به سرمایهگذاری خارجی در اوراق بهادار مانند سهام، اوراق بدهی، صندوقهای سرمایهگذاری و… گفته میشود بدون هدف کنترل مدیریتی. در FPI سرمایهگذار صرفاً به دنبال بازده مالی است و میتواند در کوتاهمدت وارد یا از بازار خارج شود.
وضعیت کشورهای جهان در جذب سرمایه از طریق FPI
یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار در جذب FPI، وجود مقررات مالی شفاف و سیستمهای نظارتی قوی است. کشورهایی که قوانین مالی شفاف و قابل پیشبینی دارند، اعتماد سرمایهگذاران خارجی را جلب کرده و موجب ورود سرمایههای بیشتر به بازار میشوند. شرایط اقتصادی و نرخ بهره در کشور مقصد میتواند تأثیر زیادی بر تصمیمات سرمایهگذاران داشته باشد. بهویژه در دوران رکود اقتصادی یا نوسانات شدید اقتصادی، کشورهایی با نرخ بهره بالا یا اقتصاد پایدارتر تمایل بیشتری به جذب سرمایهگذاریهای خارجی خواهند داشت. کشورهایی که بازارهای مالی با نقدینگی بالا و عمق زیاد دارند، میتوانند جذب FPI بیشتری داشته باشند. نقدینگی بالا به سرمایهگذاران این امکان را میدهد که بهراحتی داراییهای خود را خرید و فروش کنند و از نوسانات بازار بهرهبرداری کنند. در نمودار زیر میتوانید وضعیت سرمایهگذاری خارجی در اوراق بهادار را در جهان مشاهده کنید:
همانطور که مشاهده میکنید روند FPI در جهان از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۴ رو به رشد بوده و آمریکا، انگلیس، فرانسه و… در این زمینه پیشرو هستند.
