گواهی سپرده مس کاتد چیست؟ + نحوه خرید مس در بورس کالا

مس، یکی از مهم‌ترین فلزات صنعتی جهان، حالا به یکی از گزینه‌های سرمایه‌گذاری در بورس کالای ایران تبدیل شده است. با راه‌اندازی گواهی سپرده مس کاتد از مهر ۱۴۰۴، امکان سرمایه‌گذاری در این فلز بدون نیاز به خرید و نگهداری فیزیکی آن فراهم شده است. در این مقاله به بررسی نحوه خرید و عوامل موثر در عرضه و تقاضای گواهی سپرده مس کاتد خواهیم پرداخت.

گواهی سپرده کالایی کاتد مس چیست؟

مس یکی از پرکاربردترین و حیاتی‌ترین فلزات اساسی است. این فلز رنگین در تولید سیم و کابل، تجهیزات الکتریکی، خودروهای برقی و زیرساخت‌های انرژی کاربرد گسترده‌ای دارد. افزایش تقاضای جهانی برای برق‌رسانی و توسعه فناوری‌های جدید، اهمیت این فلز را برای سرمایه‌گذاران نیز بیشتر کرده است. 

گواهی سپرده کالایی کاتد مس، اوراق بهاداری است که مالکیت مقدار مشخصی مس کاتد نگهداری‌شده در انبارهای مورد تایید بورس کالای ایران را نشان می‌دهد. در حقیقت، پشتوانه دارایی گواهی سپرده مس کاتد، موجودی انبارهای مورد تایید بورس کالای ایران است. برای مشاهده انبارهای مورد تایید گواهی‌های سپرده بورس کالا می‌توانید به این لینک مراجعه کنید. 

مشخصات گواهی سپرده مس کاتد به شرح جدول زیر است:

مشخصات گواهی سپرده مس کاتد

نحوه خرید گواهی سپرده مس در بورس کالا

برای سرمایه‌گذاری در مس کاتد، نیازی به خرید و نگهداری فیزیکی این فلز نیست. سرمایه‌گذاران می‌توانند از طریق سامانه معاملاتی کارگزاری فارابی نسبت به دریافت کد بازار مالی بورس کالا اقدام کرده ، گواهی سپرده مس کاتد مانند گواهی سپرده طلا  را به‌صورت آنلاین خرید و فروش کنند. در تصویر تابلو معاملات گواهی سپرده مس کاتد را در سامانه معاملاتی کارگزاری فارابی مشاهده می‌کنید:

لازم به ذکر است که می‌توانید انواع گواهی‌های سپرده کالایی مانند گواهی سپرده شمش طلا، گواهی سپرده خودرو، گواهی سپرده نقره و… را به آسانی خرید و فروش کنید. همچنین، در صورت نیاز می‌توانید گواهی سپرده خود را به کالای فیزیکی تبدیل کنید.

نحوه تحویل فیزیکی مس کاتد از بورس کالا

سرمایه‌گذاران علاوه بر خرید و فروش گواهی سپرده مس کاتد، امکان تحویل فیزیکی این فلز را نیز دارند. بااین‌حال، برخلاف حداقل خرید یک گواهی معادل یک کیلوگرم مس، حداقل مقدار لازم برای تحویل فیزیکی ۲۱ تن، معادل ۲۱ هزار گواهی سپرده مس کاتد است. بنابراین تحویل فیزیکی بیشتر برای خریداران عمده، تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان صنعتی کاربرد دارد.

برای دریافت مس کاتد از انبارهای مورد تایید بورس کالا، مراحل زیر باید طی شود:

۱. تأمین حداقل گواهی مورد نیاز: خریدار باید حداقل ۲۱ هزار گواهی سپرده مس کاتد در اختیار داشته باشد.

۲. ثبت درخواست تحویل: پس از خرید گواهی‌ها، درخواست تحویل فیزیکی از طریق کارگزاری فارابی ثبت و هماهنگی‌های لازم برای دریافت کالا انجام می‌شود.

۳. تسویه هزینه‌ها و مالیات: متقاضی باید هزینه‌های انبارداری، مالیات بر ارزش افزوده به نرخ قانونی زمان تحویل و سایر هزینه‌های مربوط را تسویه کند.

۴. هماهنگی با انبار: پس از تایید درخواست و تکمیل مدارک، زمان مراجعه و دریافت کالا از انبار مورد تایید بورس کالا مشخص می‌شود.

۵. دریافت فیزیکی مس کاتد: در مرحله نهایی، مس کاتد مطابق مشخصات استاندارد و مقدار گواهی‌های ارائه‌شده به خریدار تحویل داده می‌شود. مسئولیت هماهنگی حمل و هزینه‌های مربوط نیز بر عهده خریدار خواهد بود.

هزینه‌های خرید و فروش گواهی سپرده مس در بورس کالا

خرید و فروش گواهی سپرده مس کاتد برخلاف خرید فیزیکی، هزینه حمل و نگهداری سنگینی ندارد، اما شامل کارمزد معامله و هزینه انبارداری می‌شود. تا زمانی که گواهی را فقط در بورس معامله می‌کنید و درخواست تحویل فیزیکی نمی‌دهید، از مالیات بر ارزش افزوده معاف هستید و فقط کارمزد و انبارداری را پرداخت می‌کنید.

کارمزد خرید و فروش هر کدام حدود ۰٫۲۴ درصد ارزش معامله است و به‌صورت خودکار از حساب معاملاتی کسر می‌شود. هزینه انبارداری هم روزانه ۴۳۴ ریال به ازای هر گواهی، معادل یک کیلوگرم، محاسبه می‌شود که رقم بسیار ناچیزی نسبت به قیمت هر واحد است. مالیات و هزینه حمل فقط زمانی اضافه می‌شود که بخواهید کالای فیزیکی را از انبار تحویل بگیرید.

مزایای سرمایه‌گذاری در گواهی سپرده مس کاتد

گواهی سپرده مس کاتد، امکان سرمایه‌گذاری در یکی از مهم‌ترین فلزات صنعتی را برای سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی فراهم می‌کند. مهم‌ترین مزایای این ابزار عبارت‌اند از:

• سرمایه‌گذاری مستقیم در مس: بهره‌مندی از افزایش احتمالی قیمت مس بدون خرید سهام شرکت‌های تولیدکننده.
• امکان سرمایه‌گذاری با مبالغ کمتر: خرید مس از طریق گواهی‌های یک‌کیلوگرمی.
• حذف نیاز به نگهداری فیزیکی: نگهداری کالا در انبارهای مورد تأیید بورس کالا.
• شفافیت معاملات: امکان مشاهده قیمت، حجم معاملات و عرضه و تقاضای گواهی‌ها.
• امکان خرید و فروش آنلاین: دسترسی به معاملات از طریق سامانه کارگزاری دارای مجوز مربوط.
• امکان تحویل فیزیکی: دریافت مس از انبار در صورت رعایت حداقل مقدار و شرایط تحویل.

با وجود این مزایا، گواهی سپرده مس بدون ریسک نیست. نوسانات بازار جهانی، تغییر نرخ ارز، محدودیت نقدشوندگی و هزینه‌های نگهداری و تحویل می‌توانند بر بازده سرمایه‌گذار تأثیر بگذارند. در ادامه به بررسی عوامل موثر بر عرضه و تقاضا مس خواهیم پرداخت.

عوامل موثر بر عرضه و تقاضای مس در جهان

برای تحلیل قیمت مس، فقط تحلیل تکنیکال  کافی نیست. مس یک فلز کاملاً وابسته به چرخه اقتصاد است و چرخه های کسب و کار در شکل‌گیری دوره‌های رونق و رکود این فلز اهمیت بالایی دارد. عوامل زیر نقش کلیدی در وضعیت عرضه و تقاضای مس دارند:

 ۱. وضعیت اقتصاد چین

چین بزرگ‌ترین مصرف‌کننده مس در دنیاست. رونق کارخانه‌ها، ساختمان‌سازی، تولید خودروی برقی و توسعه شبکه برق این کشور یعنی تقاضای بیشتر. رشد شاخص PMI تولید چین و افزایش واردات مس، معمولاً نشانه خوبی برای قیمت است.

۲. موجودی انبارهای جهانی

موجودی مس در انبارهای بورس لندن (LME)، شانگهای (SHFE) و نیویورک (COMEX) معیار مهمی در تحلیل  عرضه و تقاضا برای مس است. کاهش موجودی، به‌خصوص وقتی تقاضای فیزیکی بالاست، می‌تواند به معنی کمبود عرضه و سیگنال رشد قیمت باشد.

۳. تولید معادن و عرضه جهانی

اعتصاب کارگری، افت عیار معادن، اختلال در استخراج و کمبود ظرفیت پالایشگاه‌ها و کنسانتره، عرضه مس تصفیه‌شده را کم می‌کند و قیمت را بالا می‌برد.

۴. سیاست‌های آمریکا و قدرت دلار

قیمت جهانی مس با شاخص دلار آمریکا ارتباط مستقیمی دارد. وقتی دلار قوی می‌شود، معمولاً به قیمت کالاها فشار می‌آید و وقتی نرخ بهره آمریکا پایین می‌آید، تقاضا برای کالاهای صنعتی بیشتر می‌شود.

۵. خودروهای برقی و انرژی‌های سبز

خودروی برقی، پنل خورشیدی، شبکه انتقال برق و مراکز داده به مس زیادی نیاز دارند. این روند بلندمدت به نفع تقاضای مس است، اما به معنی رشد بی‌وقفه قیمت در کوتاه‌مدت نیست.

در مجموع، گواهی سپرده مس می‌تواند سبد دارایی شما را متنوع کند، اما باید توجه داشت که تحلیل عرضه و تقاضای مس مانند سرمایه گذاری در طلا نیست. مس مصرف صنعتی دارد و در رکود اقتصادی با افت تقاضا و قیمت مواجه می‌شود، درحالی‌که طلا دارایی امن محسوب می‌شود.

عوامل موثر بر قیمت مس در بورس کالا

قیمت مس در بورس کالا از ترکیب قیمت جهانی و دلار به دست می‌آید؛ به این صورت که میانگین هفتگی قیمت هر تن مس در بورس فلزات لندن (LME) در نرخ دلار مرکز مبادله ضرب و بر ۱٬۰۰۰ تقسیم می‌شود تا قیمت پایه هر کیلو به تومان مشخص شود، سپس در بازار فیزیکی با رقابت خریداران به قیمت نهایی می‌رسد، اما قیمت گواهی سپرده مس با نماد CopperCthd مستقیم با این فرمول تعیین نمی‌شود و تابع عرضه و تقاضاست، با این تفاوت که معامله‌گران همین ارزش مبنا را به‌علاوه انتظارات خود از دلار آزاد و روند جهانی مس در آن لحاظ می‌کنند، به همین دلیل قیمت گواهی معمولاً کمی بالاتر از قیمت پایه است و هرچه این فاصله بیشتر شود، یعنی بازار انتظار رشد قیمت جهانی یا نرخ ارز را دارد. 

ساعت معاملات گواهی سپرده مس در بورس کالا

معاملات گواهی سپرده مس کاتد در روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۱۲ تا ۱۸ و در روزهای پنجشنبه از ساعت ۱۲ تا ۱۵ انجام می‌شود. در روزهای تعطیل رسمی بازاری برگزار نمی‌شود.

جمع‌بندی

گواهی سپرده مس کاتد، راهی ساده و شفاف برای سرمایه‌گذاری در یکی از مهم‌ترین فلزات صنعتی جهان است؛ بدون دردسر حمل و نگهداری فیزیکی، با امکان خرید از یک کیلوگرم، کارمزد پایین و معافیت مالیاتی تا قبل از تحویل کالا. قیمت آن در نهایت از دو عامل اصلی اثر می‌پذیرد: قیمت جهانی مس در بورس لندن (LME) و نرخ ارز، اما در تابلو گواهی، عرضه و تقاضا و انتظارات بازار هم تعیین‌کننده است. به همین دلیل این ابزار بیشتر برای کسانی مناسب است که دید میان‌مدت و بلندمدت دارند، با نوسانات بازار جهانی و دلار آ