پذیرهنویسی سولار فارابی؛ نخستین صندوق پروژه نیروگاه خورشیدی ایران
ناترازی برق در ایران، با رشد سالانه حدود ۶ درصدی مصرف و توسعه ناکافی ظرفیت نیروگاهی، به یکی از چالشهای جدی اقتصاد کشور تبدیل شده است. هرچند طبق آمار رسمی، ظرفیت نیروگاههای خورشیدی با رشد همراه بوده، اما این میزان هنوز پاسخگوی تقاضای روبهرشد برق نیست. در چنین شرایطی، گروه مالی فارابی صندوق پروژه «راهبرد انرژی فردا» با نماد «سولار» را بهعنوان نخستین صندوق پروژه نیروگاه خورشیدی در بازار سرمایه راهاندازی کرده که قرار است روز شنبه ۳۰ خرداد پذیرهنویسی شود. این صندوق با هدف جذب سرمایههای خرد و کلان جهت احداث دو نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۴۰ مگاوات در استان سیستان و بلوچستان راهاندازی میشود.
ویژگیهای ساختاری صندوق سولار
صندوق پروژه راهبرد انرژی فردا با هدف احداث دو نیروگاه خورشیدی با مجموع ظرفیت ۴۰ مگاوات در استان سیستان و بلوچستان راهاندازی میشود. هر یک از این دو نیروگاه ظرفیت تقریبی ۲۰ مگاواتی دارند که قرار است در مناطق میرجاوه و خاش این استان احداث شوند. این صندوق از نوع قابلمعامله(ETF) بوده و خرید و فروش واحدهای آن با نماد «سولار» از طریق تمامی کارگزاریها امکانپذیر است.
مرحله نخست پذیرهنویسی صندوق سولار فارابی، جذب یک هزار میلیارد تومان است که از این میزان، ۲۰۰ میلیارد توسط موسسین و ۸۰۰ میلیارد تومان توسط سایر سرمایهگذاران و طی فرایند پذیرهنویسی عمومی جذب خواهد شد. پس از پیشرفت نیمی از فرایند تکمیل پروژه و با تایید سازمان بورس و اوراق بهادار، مرحله دوم پذیرهنویسی انجام میشود. سرمایه مورد نظر و همچنین زمان اجرای مرحله دوم، متعاقبا اعلام میشود.
فرایند پذیرهنویسی دو مرحلهای
پذیرهنویسی این صندوق در دو مرحله طراحی شده است:
| مرحله | مبلغ | زمان | اقدام پس از آن |
| اول | ۱۰۰۰ میلیارد تومان | اطلاعیه سازمان بورس | شروع عملیات اجرایی نیروگاهها |
| دوم | متغیر (با توجه به شرایط) | ۶۰ درصد پیشرفت پروژه | ارائه گزارش جدید به سازمان بورس و تعیین مبلغ بر اساس پیشبینیهای بهروز |
توجه داشته باشید که کل زمان پیشبینیشده برای احداث ۴۰ مگاوات ظرفیت خورشیدی (دو نیروگاه ۲۰ مگاواتی) حدود ۱.۵ سال برآورد شده است.
مشخصات فنی و اقتصادی پروژه
هدف از احداث نیروگاهها در استان سیستان بلوچستان، دمای هوا و وضعیت مناسب تابش خورشید در این استان است که راندمان نیروگاهها را افزایش میدهد. علاوه بر این، با توجه به اینکه هر دو نیروگاه در نزدیکی پست برق احداث میشود، این موضوع یکی از مزایای مهم این پروژه است که منجر به کاهش هزینههای زیرساختی میشود. شرایط خاص استان سیستانوبلوچستان و وجود معافیتهای مالیاتی مناسب، از مزایای احداث نیروگاه در این استان بهشمار میروند.
مشخصه | نیروگاه میرجاوه | نیروگاه خاش |
موقعیت | بین میرجاوه و زاهدان | بین خاش و زاهدان |
ظرفیت اسمی | ۲۰ مگاوات | ۲۰ مگاوات |
مساحت زمین | ۳۰ هکتار | ۳۰ هکتار |
مدت اجاره زمین | ۲۰ سال (بلندمدت) | ۲۰ سال (بلندمدت) |
تولید سالانه برق | ۴۲ میلیون کیلوواتساعت | ۴۱ میلیون کیلوواتساعت |
طبق برنامهریزی انجام شده، برق تولیدی از ابتدای بهرهبرداری به مدت ۲۰ سال در تابلو برق سبز بورس انرژی عرضه میشود. مکانیسم قیمتگذاری، مبتنی بر عرضه و تقاضا بوده و سه سناریو برای نرخ فروش پیشبینی شده است (به ازای هر کیلوواتساعت)
سناریو | نرخ (سنت دلار) | توضیحات |
بدبینانه | 5/02 سنت | کمترین قیمت قابلقبول در بازار |
محتمل | 6/1 سنت | قیمت پایه پیشبینی شده |
خوشبینانه | 7/48 سنت | حداکثر قیمت بالقوه در شرایط مطلوب |
این سناریوسازی به سرمایهگذار امکان تحلیل حساسیت بازدهی پروژه را میدهد.
جایگاه صندوق در اقتصاد کلان انرژی ایران
صندوق سولار فارابی را نباید صرفاً یک ابزار سرمایهگذاری تلقی کرد؛ این صندوق علاوه بر ایجاد فرصت سرمایهگذاری در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر، دارای یک کارکرد توسعهای و سیاستی نیز هست. منابع جذبشده در این صندوق به احداث دو نیروگاه خورشیدی با مجموع ظرفیت ۴۰ مگاوات در استان سیستان و بلوچستان اختصاص مییابد؛ منطقهای که به دلیل برخورداری از یکی از بالاترین پتانسیلهای تابش خورشید در کشور، دارای مزیت نسبی قابلتوجهی در توسعه انرژی خورشیدی است.
از این منظر، صندوق سولار علاوه بر بازده اقتصادی برای سرمایهگذاران، در راستای کاهش ناترازی برق، توسعه زیرساخت انرژی پاک، ایجاد ظرفیت تولید در مناطق کمتر توسعهیافته و تحقق اهداف مرتبط با کاهش انتشار گازهای گلخانهای نیز نقش ایفا میکند.
با توجه به اینکه انرژیهای تجدیدپذیر در سبد انرژی ایران سهم بسیار اندکی دارد، صندوقهای پروژهای مانند سولار میتوانند بهعنوان مدلی برای جذب سرمایه مردمی و توسعه ظرفیتهای تجدیدپذیر مورد استفاده قرار گیرند؛ البته موفقیت این الگو وابسته به اجرای موفق فرآیند تبدیل صندوق به شرکت پروژه و ایجاد سازوکار مناسب برای نقدشوندگی سرمایهگذاران در بازار ثانویه خواهد بود.
دیدگاه