آشنایی با انواع سهام: سهام ارزشی، میانه و رشدی
تنوع بخشی به سبد سهام یکی از کلیدیترین اصول سرمایه گذاری در بورس است. در این راستا انتخاب ترکیبی از سهام ارزشی، رشدی و میانه در سبد سهام میتواند علاوه بر مدیریت ریسک سبد، بازدهی سبد سهام را افزایش دهد. اما، سهام ارزشی، میانه و رشدی چیست؟ چطور باید انواع سهام را تشخیص داد؟ در این مقاله به بررسی انواع سهام ارزشی، میانه و رشدی خواهیم پرداخت.
نحوه ارزش گذاری سهام بر اساس نوع و اندازه
روشهای متنوعی برای تعیین ارزش ذاتی سهام در بورس وجود دارد، اما نحوه ارزش گذاری سهام بر اساس نوع و اندازه فرایندی سادهتر و در عین حال کاربردیتر است. به طور کلی انواع سهام بر اساس نوع (Style) به سه نوع سهام ارزشی (Value Stock)، سهام میانه (Middle Stock) و سهام رشدی (Growth Stock) تقسیمبندی میشوند.
همچنین، انواع سهام بر اساس اندازه (Size) به ۳ اندازه سهام بزرگ (Large-cap)، سهام متوسط (Mid-cap) و سهام کوچک (Small-cap) تقسیم میشوند. با توجه به نوع سهم و اندازه سهم، میتوان انواع سهام را به صورت زیر طبقهبندی کرد:
| نوع سهام | اندازه سهام | تعریف سهام |
| ارزشی | بزرگ | بزرگ- ارزشی |
| ارزشی | متوسط | متوسط-ارزشی |
| ارزشی | کوچک | کوچک- ارزشی |
| میانه | بزرگ | بزرگ-میانه |
| میانه | متوسط | متوسط-میانه |
| میانه | کوچک | کوچک-میانه |
| رشدی | بزرگ | بزرگ-رشدی |
| رشدی | متوسط | متوسط-رشدی |
| رشدی | کوچک | کوچک-رشدی |
سهام ارزشی (Value Stock)
سهام ارزشی یا Value Stock به سهامی گفته میشود که نسبتهای بنیادی آن معمولا پایینتر از صنعت و بازار است. در حقیقت، سهام ارزشی سهامی که نزدیک یا زیر ارزش ذاتی خود قرارا دارد و به طور مثال نسبتهایی مانند P/E، P/B، P/S و P/NAV پایینتر از بازار و صنعت است. همچنین، نسبت های سودآوری مانند حاشیه سود عملیاتی و … بالاتر از شرکتهای صنعت است. برای مثال به وضعیت بنیادی سهمهای جدول زیر توجه کنید:
| نماد | P/E | P/S | P/B | ROE | حاشیه سود خالص | حاشیه سود عملیاتی |
| سمازن | 4.1 | 2.1 | 3.3 | 126٪ | 51٪ | 51٪ |
| فسبزوار | 4.3 | 1.1 | 2.9 | 86٪ | 26٪ | 30٪ |
سهام میانه (Middle Stock)
سهام میانه یا Middle Stock به سهامی گفته میشود که نسبتهای بنیادی بسیار نزدیک به بازار باشد. به طور مثال اگر نسبت P/E بازار معادل ۶ واحد باشد، نسبت P/E یک سهام میانه نیز میتواند نزدیک به بازار باشد. بررسی و مقایسه حاشیه سود خالص نیز میتواند به شما در تفکیک نوع سهام کمک کند. به جدول زیر توجه کنید:
| نماد | P/E | P/S | P/B | ROE | حاشیه سود خالص | حاشیه سود عملیاتی |
| بیوتیک | 6.9 | 1.3 | 3 | 43٪ | 16٪ | 34٪ |
| پتوسعه | 8.5 | 0.80 | 2.9 | 31٪ | 9٪ | 15٪ |
سهام رشدی (Growth Stock)
سهام رشدی یا Growth Stock به سهامی گفته میشود که نسبتهای بنیادی آن در مقایسه با بازار و صنعت اختلاف بالایی دارند. در حقیقت، سهام رشدی بسیار بالاتر از ارزش ذاتی خود قرار دارند و بنابراین میتوانند خیلی سریع وارد حبابهای قیمتی شده و ریسک بالایی دارند. به جدول زیر توجه کنید:
| نماد | P/E | P/S | P/B | ROE | حاشیه سود خالص | حاشیه سود عملیاتی |
| ثشرق | 26.6 | 10 | 4.7 | 21٪ | 39٪ | 63٪ |
| غگیلا | 19.8 | 0.86 | 9.6 | 55٪ | 4٪ | 15٪ |
اندازه سهام
سهامها معمولاً به دستههای مختلفی تقسیم میشوند که بر اساس اندازه شرکتها و ارزش بازار آنها مشخص میشود. این تقسیمبندیها به طور عمده شامل سهام بزرگ (Large-cap)، سهام متوسط (Mid-cap)، و سهام کوچک (Small-cap) هستند. هر یک از این دستهها ویژگیها، مزایا و معایب خاص خود را دارند و برای انواع مختلفی از سرمایهگذاران مناسب هستند. در ادامه، به توضیح هر یک از این دستهها پرداختهایم:
-
سهام بزرگ (Large-cap)
سهام بزرگ به شرکتهایی گفته میشود که دارای ارزش بازار بالاتر از ۱۰ میلیارد دلار هستند. این شرکتها معمولاً در صنایع بزرگ و با سابقه حضور دارند و سهم قابل توجهی از بازار را در اختیار دارند. در بازار ایران نیز شرکتهایی مانند فولاد مبارکه، فملی، فارس و شرکتهایی که ارزش بازاری بیشتر از ۱۵ همت دارند سهام بزرگ گفته میشود.
-
سهام متوسط (Mid-cap)
سهام متوسط به شرکتهایی گفته میشود که ارزش بازار آنها معمولاً بین ۲ میلیارد تا ۱۰ میلیارد دلار است. این شرکتها معمولاً در حال رشد هستند و به بلوغ کامل نرسیدهاند. در بازار ایران نیز شرکتهایی ارزش بازار آنها بین ۱۰ تا ۱۵ همت است در دسته سهام متوسط قرار میگیرند.
-
سهام کوچک (Small-cap)
سهام کوچک به شرکتهایی گفته میشود که ارزش بازار آنها کمتر از ۲ میلیارد دلار است. این شرکتها معمولاً در مراحل اولیه رشد خود هستند و ممکن است در صنایع نوآورانه و در حال توسعه حضور داشته باشند. در بازار ایران شرکتهایی که زیر ۱۰ همت است سهام کوچک محسوب میشوند.
نتیجه گیری
تنوع بخشی به سبد سهام، یکی از اصول کلیدی و مهم در سرمایهگذاری است که با انتخاب ترکیبی از سهام ارزشی، رشدی و میانه میتوان ریسک را مدیریت کرده و بازدهی سبد سهام را افزایش داد. هر نوع از سهام ویژگیها، مزایا و معایب خاص خود را دارد که بسته به شرایط بازار و اهداف سرمایهگذار، باید به دقت انتخاب شوند.
