قرارداد اختیار معامله یا OPTION چیست؟

اختیار معامله نوعی ابزار مالی به حساب می آید که خریدار آن حق (نه الزام) دارد که مقدار مشخصی از دارایی که قرارداد اختیار معامله بر پایه آن است را با قیمت معین و در زمانی مشخص خریداری یا به فروش برساند. در حقیقت اختیار معامله قراردادی است که با توافق طرفین در آینده انجام خواهد شد. طی این قرارداد خریدار در ازای پرداخت یا دریافت مبلغی مشخص، حق خرید یا فروش دارایی مذکور در قرارداد را دارد. در طرف مقابل فروشنده، در صورت تمایل خریدار به استفاده از حق خرید یا فروش ملزم به انجام معامله می باشد.

با توجه به نام نوع قراردادها، خریدار اختیار معامله هیچگونه تعهد الزام آوری در قبال انجام معامله نداشته و در صورت عدم تمایل به استفاده از حق خرید یا فروش خود می تواند از انجام معامله سر باز زند در این شرایط خریدار صرفاً مبلغی را که در ازای خرید این حق پرداخته از دست می دهد. در طرف دیگر این قرارداد فروشنده است که در صورت درخواست خریدار مبنی بر انجام معامله در تاریخ مذکور در قرارداد مجبور به انجام آن می باشد.

قراردادهای اختیار معامله به دو دسته تقسیم می شوند:

  1. قرارداد اختیار خرید (Call Option)

همانطور که از نام این قرارداد مشخص است، اختیار خرید قراردادی است که دارنده آن حق دارد در ازای پرداخت مبلغی مشخص مقدار معینی از دارایی مندرج در قرارداد را در تاریخی که از قبل مشخص شده را خریداری کند.

  1.  قراداد اختیار فروش (Put Option)

همچنین اختیار فروش نیز قراردادی است که خریدار آن حق دارد در ازای دریافت مبلغی مشخص مقدار معینی از دارایی مندرج در قرارداد را در تاریخی که از قبل مشخص شده به فروش برساند.

قیمت اعمال (Strike Price)

قیمت اعمال، قیمت قراردادی است که در زمان سررسید قرارداد خرید یا فروش دارایی مورد نظر به آن قیمت انجام خواهد شد.

قراردادهای اختیار معامله به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند؛ اختیار معامله آمریکایی و اختیار معامله اروپایی.

اختیار معامله آمریکایی، قراردادی است که خریدار آن در هر زمان که بخواهد امکان استفاده از اختیار خرید یا فروش خود را دارد. همچنین اختیار معامله اروپایی اختیار معامله ای است که خریدار آن صرفاً در زمان سررسید قرارداد امکان استفاده از اختیار خرید یا فروش خود را دارد.

از مزایای قراردادهای اختیار معامله می توان به ریسک کنترل شده این قراردادها اشاره کرد. به طوری که سرمایه گزار با خرید اختیار خرید یا اختیار فروش مبلغ مشخصی را می پردازد و در زمان سررسید در صورتی که تمایل به استفاده از حق خود را نداشته باشد، تنها مبلغی را که برای خرید اختیار معامله پرداخت کرده را به عنوان زیان شناسایی می کند. این موضوع به این معناست که حداکثر زیان سرمایه گذاری در قراردادهای اختیار معامله در زمان خرید این قراردادها مشخص بوده و از طرف دیگر میزان منفعت قراردادهای اختیار معامله نا محدود است.