نسبت های ریسک در سهام
نسبت های ریسک در بورس اطلاعات مفیدی درباره عملکرد مالی شرکتها میدهند. به طور کلی با استفاده از انواع نسبتهای مالی میتوان یک شرکت را با رقبای خود و سایر شرکتهای فعال در یک صنعت مقایسه کرد. آگاهی از ریسکهای احتمالی یک شرکت در آینده به تحلیلگران کمک میکند که چشمانداز سرمایهگذاری در سهام را برای سرمایهگذاران روشن کنند.
نسبت های ریسک
نسبتهای ریسک مانند نسبت های مالی یکی از مهمترین ابزارها در تحلیل مالی و سرمایهگذاری هستند که به ما کمک میکنند میزان ریسک مالی، اعتباری و سرمایهگذاری یک شرکت یا پرتفوی را بسنجیم. در حقیقت، نسبت های ریسک نشان میدهند که شرکتها تا چه میزانی در معرض خطر ورشکستگی، ناتوانی در پرداخت بدهیها هستند و توانایی سودآوری در شرایط مختلف را دارند. از جمله مهمترین نسبت های ریسک باید به نسبتهای زیر اشاره کرد:
- نسبت جاری
- نسبت دارایی نقد
- نسبت پوشش بهره
در ادامه به تعریف نسبتهای ریسک به صورت کاربردی خواهیم پرداخت.
نسبت جاری
نسبت جاری یا Current Ratio یکی از مهمترین معیارهای سنجش ریسک عملکرد یک کسب و کار است. نسبت جاری از تقسیم داراییهای جاری شامل وجوه نقد، اوراق بهادار و موجودی انبار بر بدهیهای جاری شامل استقراضهای کوتاهمدت، مطالبات کوتاهمدت مشتریان و… حاصل میشود. هر چقدر نسبت جاری بالاتر باشد، ریسک مالی که شرکت با آن مواجه است کمتر میشود.
-
فرمول نسبت جاری
از طریق فرمول زیر و با مراجعه به ترازنامه شرکتها میتوانید به راحتی نسبت جاری را محاسبه کنید:
برای تحلیل نسبت جاری بهتر است نسبت جاری چند شرکت رقیب در صنعت را بررسی کنیم:
| نماد | نسبت جاری |
| شپدیس | 1.19 |
| شیراز | 1.45 |
| خراسان | 0.69 |
همانطور که در جدول فوق مشاهده میکنید ۳ نماد پتروشیمی پردیس، شیراز و خراسان تولیدکننده اوره هستند و رقیب یکدیگر محسوب میشوند. نسبت جاری شیراز در مقایسه با سایر رقبا عملکرد بهتری در مدیریت نقدینگی و ریسک دارد. به طور کلی اگر عدد نسبت جاری بالای یک باشد نشان از توانایی مالی شرکت در پرداخت بدهیهای کوتاهمدت است. اگر نسبت جاری زیر یک باشد نشان از ضعف مدیریت نقدینگی و ریسک است.
نسبت وجه نقد
نسبت دارایی نقد یا Cash Ratio یکی از مهمترین نسبتهای نقدینگی است که نشان میدهد شرکت تا چه اندازه میتواند بدهیهای کوتاهمدت خود را فقط با وجه نقد و داراییهای نقدشونده سریع پرداخت کند. فرمول نسبت دارایی نقد یا نسبت وجه نقد به صورت زیر است:
اگر نسبت وجه نقد برابر با یک باشد یعنی شرکت توانایی پرداخت تمامی بدهیهای خود از محل وجوه نقد را دارد. اگر نسبت وجه نقد زیر یک باشد، یعنی شرکت برای تسویه بدهیهای کوتاهمدت نیاز دارد بخشی از سایر داراییهای جاری (مثل موجودی کالا یا حسابهای دریافتنی) را هم نقد کند. در صورتی که نسبت وجه نقد بالای یک باشد، شرکت وجوه نقد زیادی بدون استفاده مؤثر نگه داشته و فرصتهای سرمایهگذاری سودآور را از دست میدهد.
نسبت پوشش بهره
نسبت پوشش بهره یا Interest Coverage Ratio یکی از نسبتهای مهم در تحلیل توان پرداخت بدهی شرکتهاست. این نسبت نشان میدهد شرکت تا چه اندازه توانایی دارد بهره بدهیهای خود را از محل سود عملیاتی پرداخت کند. فرمول نسبت پوشش بهره به شرح زیر است:
هزینه بهره به مجموع بهرهای که شرکت بابت وامها و تسهیلات باید پرداخت کند، گفته میشود. همچنین، EBIT سود عملیاتی شرکت قبل از کسر بهره و مالیات است. اگر نسبت پوشش بهره بالای ۳ باشد، یعنی شرکت توان بالایی در پرداخت بهره دارد و ریسک مالی پایین است. بین اعداد ۱ تا۳ وضعیت شرکت قابل قبول محسوب میشود و اگر این نسبت کمتر از یک باشد، شرکت حتی از سود عملیاتی خود هم نمیتواند بهره بدهیها را پرداخت کند.
جمع بندی
نسبتهای ریسک از مهمترین ابزارهای تحلیل بنیادی در بازار سرمایه هستند که به تحلیلگران و سرمایهگذاران امکان میدهند سلامت مالی شرکت، توان نقدینگی و میزان ریسک بدهیها را ارزیابی کنند. بررسی این نسبتها مانند نسبت جاری، نسبت وجه نقد و نسبت پوشش بهره به ما نشان میدهد که شرکت تا چه حد در پرداخت تعهدات کوتاهمدت و بلندمدت خود توانمند است و چه میزان در معرض خطر مالی قرار دارد.
سرمایهگذار هوشمند تنها به سودآوری شرکت توجه نمیکند، بلکه با تحلیل نسبتهای ریسک، پایداری سود و امنیت سرمایهگذاری را نیز میسنجد. مقایسهی این نسبتها میان شرکتهای همصنعت، تصویری دقیقتر از کارایی مدیریتی و وضعیت نقدینگی آنها ارائه میدهد.
در نهایت، ترکیب تحلیل نسبتهای ریسک با سایر شاخصهای مالی، به سرمایهگذاران کمک میکند تصمیمهای آگاهانهتر و کمریسکتری در بازار بورس اتخاذ کنند و از سرمایهگذاری خود در مسیر درست و ایمن بهرهمند شوند.
